Bouwbesluit en uitvalswerende zonwering: wat zijn de regels?

Woon je in een nieuwbouwhuis of verbouw je een bestaande woning? Dan kom je vroeg of laat de term 'uitvalswerende zonwering' tegen. Het Bouwbesluit stelt duidelijke eisen aan zonwering die boven een bepaalde hoogte zit. Maar wat betekent dat precies voor jouw screens, rolluiken of markiezen? En hoe weet je of jouw zonwering aan de norm voldoet?

In dit artikel leggen we helder uit wanneer uitvalswerende zonwering verplicht is, hoe je zelf kunt testen of jouw zonwering veilig is, en waar je op moet letten bij aankoop of vervanging. Zo voorkom je verrassingen en zorg je voor een veilige situatie, zeker als er kinderen of huisdieren in huis zijn.

Wat zegt het Bouwbesluit over uitvalswerende zonwering?

Het Bouwbesluit 2012 (met latere wijzigingen) stelt eisen aan 'weren van vallen' bij ramen en deuren. Voor zonwering geldt specifiek dat deze, wanneer deze zich op een bepaalde hoogte bevindt, bestand moet zijn tegen het gewicht van een persoon die er tegenaan leunt of valt. Dit is vastgelegd in artikel 2.34 (nieuwbouw) en bestaande bouw heeft dezelfde eis.

Concreet betekent dit: als de onderkant van de zonwering (bijvoorbeeld de onderste rail van een screen of de lamellen van een rolluik) zich op meer dan 1 meter boven de vloer bevindt, en er is een valrisico van meer dan 2,5 meter, dan moet de zonwering uitvalswerend zijn. Dat wil zeggen: de zonwering moet een horizontale kracht van 500 N (newton) kunnen weerstaan, zonder dat er een opening ontstaat waardoor iemand naar buiten kan vallen.

Wanneer is uitvalswerende zonwering verplicht?

De verplichting geldt niet voor elke woning. Het hangt af van de hoogte van de begane grondvloer, de verdieping en de functie van de ruimte. Voor woningen geldt: als je op de eerste verdieping of hoger woont, en de onderkant van het raamkozijn is lager dan 1 meter boven de vloer, dan is uitvalswerende zonwering verplicht. Dit is bijvoorbeeld het geval bij grote schuifpuien of panoramische ramen waar de onderzijde dicht bij de vloer ligt.

Bij bestaande bouw geldt dezelfde eis, maar er is een overgangstermijn als je een vergunning aanvraagt voor verbouwing. In de praktijk zie je dat veel woningen uit de jaren '70 en '80 niet voldoen, omdat er toen andere normen golden. Toch is het verstandig om bij vervanging van zonwering direct voor een uitvalswerend type te kiezen, ook als het niet verplicht is. De meerprijs is vaak beperkt en het verhoogt de veiligheid aanzienlijk.

Hoe test je of zonwering uitvalswerend is?

Een uitvalswerende zonwering moet dus een horizontale kracht van 500 N kunnen weerstaan. Dat is ongeveer 50 kilogram. Hoe test je dat zelf? Simpel: ga achter de zonwering staan (binnen) en duw met je volle gewicht tegen de onderste rail of het doek. Let op: dit is geen officiële test, maar een praktische indicatie. Als je voelt dat de constructie meegeeft of dat er een opening ontstaat, dan voldoet hij waarschijnlijk niet.

Voor een officiële test moet je een erkend testbureau inschakelen, maar dat is voor consumenten meestal niet nodig. Waar je wel op kunt letten: fabrikanten geven vaak aan of hun product voldoet aan de NEN-EN 13126-8 (voor hang- en sluitwerk) of de NEN-EN 1932 (voor zonwering). Vraag bij de leverancier om een productcertificaat of een verklaring van overeenstemming. Ook kun je letten op een CE-markering die specifiek verwijst naar uitvalswerendheid.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Kortom: uitvalswerende zonwering is geen luxe, maar een veiligheidseis die in veel gevallen verplicht is. Het is belangrijk om te weten wanneer dit geldt en hoe je kunt testen of jouw zonwering voldoet. Door bij aankoop te letten op certificeringen en door zelf een simpele druktest te doen, voorkom je onveilige situaties. Investeer in kwaliteit en laat je goed adviseren, dan geniet je jarenlang zorgeloos van je zonwering.

Lees ook: Bouwbesluit voor zonwering: wat moet voldoen? · Windbelasting en zonwering: welke normen gelden? · Zonwering en brandveiligheid: eisen en regels · Zijn screens toegestaan bij vluchtwegen? · Vergunning voor zonwering: wanneer nodig? · Monumentale panden en zonwering: regels — meer over bouwbesluit en veiligheid

SchaduwScout is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.