Acryl of polyester doek: wat is het verschil?

Ga je voor nieuwe screens, een markies of een rolluik? Dan kom je al snel uit bij de keuze tussen acryl en polyester doek. Beide materialen worden veel gebruikt, maar ze gedragen zich in de praktijk anders. In dit artikel leggen we je uit wat de verschillen zijn in vezelstructuur, kleurechtheid, waterafstotendheid en onderhoud. Zo weet jij precies welk doek het beste past bij jouw situatie.

Het is belangrijk om te weten dat er geen 'beste' doek is. Het hangt af van waar je het doek voor wilt gebruiken, hoe het weer is bij jou in de buurt en hoeveel onderhoud je wilt plegen. We zetten de voor- en nadelen voor je op een rij, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.

1. Vezelstructuur: hoe zijn de draden opgebouwd?

Acryl doek is gemaakt van synthetische vezels die geverfd worden voordat ze worden gesponnen. Dit betekent dat de kleur door de hele vezel zit, niet alleen aan de buitenkant. Daardoor is acryl doek van nature zeer kleurecht: de kleur vervaagt nauwelijks door zonlicht. De vezels zijn bovendien relatief dik en stevig, waardoor het doek een wat stuggere structuur heeft. Deze stevigheid maakt acryl bij uitstek geschikt voor grote doeken, zoals bij een markies of een screen dat veel wind te verduren krijgt.

Polyester doek daarentegen wordt gemaakt van fijnere, gladdere vezels. Deze vezels worden vaak eerst geweven en daarna geverfd, of er wordt een coating op aangebracht. Hierdoor ligt de kleur vooral aan de oppervlakte. Polyester is daardoor iets minder kleurecht: na verloop van tijd kan de kleur wat vervagen, vooral bij intens zonlicht. Het voordeel van polyester is dat het doek lichter en flexibeler is. Dat maakt het makkelijker te verwerken in bijvoorbeeld screens met een strakke geleiding.

In de praktijk zie je dat acryl doek vaak wat duurder is dan polyester, maar dat de meerprijs zich terugverdient in een langere levensduur en minder verkleuring. Ga je voor een doek dat jaren mooi blijft, ook op een zonnige zuidgevel? Dan is acryl de betere investering. Zoek je een voordelige oplossing voor bijvoorbeeld een screen op een plek met weinig direct zonlicht? Dan is polyester een prima keuze.

2. Kleurechtheid: blijft de kleur mooi?

Kleurechtheid is misschien wel het belangrijkste verschil tussen acryl en polyester. Zoals gezegd is acryl doek geverfd in de massa: de vezels krijgen hun kleur voordat ze worden geweven. Dit maakt acryl zeer goed bestand tegen UV-straling. Zelfs na jaren in de felle zon blijven de kleuren intens en levendig. Polyester doek wordt meestal oppervlaktegeverfd of gecoat. Die kleurlaag kan na verloop van tijd afbreken, vooral op plekken waar het doek veel wordt opgerold of ingevouwen. Je ziet dan eerst lichte vlekken of een doffe waas, en uiteindelijk kan de kleur duidelijk vervagen.

Vooral als je doek op het zuiden of westen zit, waar de zon het felst is, is kleurechtheid cruciaal. Een acryl doek behoudt dan zijn uitstraling, terwijl een polyester doek al na een paar jaar zichtbaar kan verkleuren. Let op: ook bij acryl kan de kleur iets veranderen, maar dat is veel minder en gebeurt geleidelijk.

Als je veel waarde hecht aan een doek dat er jarenlang uitziet als nieuw, kies dan voor acryl. Dit is ook de reden dat de meeste fabrikanten op acryl doek een langere garantie geven op kleurvastheid, vaak 5 tot 10 jaar. Bij polyester is dat meestal korter, rond de 3 tot 5 jaar. De daadwerkelijke garantie hangt af van het merk, dus vraag ernaar bij de leverancier.

3. Waterafstotendheid: wat gebeurt er bij regen?

Beide soorten doek zijn waterafstotend, maar ze doen het op een andere manier. Acryl doek is van nature waterafstotend doordat de vezels een dichte structuur hebben. Water parelt erop af en rolt eraf. Het doek droogt ook relatief snel. Een nadeel is dat acryl bij langdurige regen toch wat water kan opnemen, waardoor het zwaarder wordt. Daardoor kan een markies of screen iets doorhangen, maar zodra de zon weer schijnt, droogt het weer op.

Polyester doek is vaak behandeld met een waterafstotende coating, zoals een polyurethaanlaag. Deze coating zorgt ervoor dat water heel goed afstoot, soms nog beter dan bij acryl. Het doek blijft lichter en droogt sneller. Maar die coating kan na verloop van tijd slijten, vooral op vouwpunten of waar het doek langs randen schuurt. Dan kan het doek vocht gaan opnemen en zijn waterafstotendheid verliezen.

In de praktijk is het verschil in waterafstotendheid klein, tenzij je in een zeer nat klimaat woont. Voor een screen dat vaak uitstaat en ook bij buien gebruikt wordt, is polyester door de coating soms net iets beter. Maar voor een markies die vaak wordt op- en uitgerold, is acryl weer beter bestand tegen de mechanische belasting.

Let op: geen enkel doek is 100% waterdicht. Bij extreme regenval kan er altijd wat vocht doorsijpelen. Zorg dus altijd voor een goede afschot en een constructie die water goed afvoert.

4. Onderhoud: wat kost het en hoe doe je het?

Het onderhoud van acryl en polyester doek verschilt niet enorm, maar er zijn wel nuances. Acryl doek is over het algemeen wat gevoeliger voor vuil en vet, omdat de vezels iets ruwer zijn. Vuil kan zich makkelijker hechten. Het goede nieuws is dat acryl vaak met wat lauwwarm water en een mild schoonmaakmiddel gereinigd kan worden. Je kunt het doek voorzichtig afnemen met een zachte borstel. Vermijd agressieve chemicaliën, die kunnen de kleur aantasten.

Polyester doek heeft een gladder oppervlak, waardoor vuil er minder snel in trekt. Ook hier kun je gewoon water en een mild sopje gebruiken. Het voordeel van polyester is dat het doek sneller droogt, waardoor je het vaker kunt schoonmaken zonder dat het lang nat blijft. Een nadeel is dat de coating gevoelig is voor schuren; gebruik dus geen harde borstel.

In de praktijk komt het onderhoud erop neer dat je het doek twee keer per jaar schoonmaakt: in het voorjaar en in het najaar. Verwijder eerst los vuil met een zachte borstel of doek. Maak daarna met een spons en lauwwarm water met een klein beetje groene zeep of een speciaal doekreiniger het doek schoon. Spoel goed na met schoon water. Laat het doek daarna drogen voordat je het op- of uitrolt om schimmelvorming te voorkomen.

Een extra tip: behandel het doek na het reinigen eventueel met een impregneermiddel om de waterafstotendheid te herstellen. Dit is vooral bij polyester aan te raden, omdat de coating na verloop van tijd minder wordt.

Veelgestelde vragen

Conclusie

De keuze tussen acryl en polyester doek hangt af van jouw prioriteiten. Wil je een doek dat jarenlang zijn kleur behoudt en bestand is tegen veel gebruik en wind? Kies dan voor acryl. Het is iets duurder, maar de langere levensduur en betere kleurvastheid rechtvaardigen de meerprijs vaak. Wil je een voordeliger doek dat licht en flexibel is, en staat het doek op een plek met minder felle zon? Dan is polyester een prima alternatief, mits je het goed onderhoudt. Let vooral op de waterafstotendheid en de coating, en vraag bij de leverancier naar garanties. Zo weet je zeker dat je een doek kiest dat past bij jouw situatie en wensen.

Lees ook: Acryl vs PVC: wat kost een goed doek? · Polyester doek: goedkoop maar gaat het lang mee? · Waterafstotend doek: is de meerprijs het waard? · UV-bestendigheid: bespaar op vervanging · Doek vervangen: wat kost een nieuw screen? · Kwaliteitsdoek kopen: waarop letten? — meer over materiaalkeuze voor doek

SchaduwScout is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.