Zo stel je buitenzonwering in op de laagstaande winterzon

In de winter zon je huis binnenlaten klinkt heerlijk: gratis warmte, een opgeruimd humeur en lagere stookkosten. Maar die laagstaande zon kan ook voor onaangename hitte zorgen, vooral in kamers met grote ramen op het zuiden of westen. Het is een kwestie van balanceren: net genoeg zon binnenlaten voor passieve warmte, maar voorkomen dat de ruimte oververhit raakt.

Je buitenzonwering – of het nu screens, rolluiken of markiezen zijn – speelt hierbij een sleutelrol. Met de juiste stand en slimme instellingen profiteer je optimaal van de winterzon zonder dat je woonkamer verandert in een kas. In dit artikel lees je precies hoe je dat aanpakt, welke standen werken en waar je op moet letten.

Waarom de winterzon anders is dan de zomerzon

In de zomer staat de zon hoog aan de hemel en is de invalshoek steil. Buitenzonwering zoals screens en markiezen kunnen dan eenvoudig het grootste deel van het zonlicht buiten houden. In de winter staat de zon juist laag. De stralen vallen veel vlakker in, waardoor ze dieper je huis in komen. Dat kan prettig zijn, maar het betekent ook dat je de zonwering anders moet instellen om oververhitting te voorkomen.

Een screen of rolluik dat in de zomer perfect werkt, kan in de winter juist te veel zon tegenhouden. Als je de zonwering helemaal omlaag doet, wordt het donker en koel – precies wat je niet wilt. Maar als je hem helemaal omhoog laat, kan de laagstaande zon fel op je bank of vloer schijnen en de ruimte snel opwarmen. Vooral bij glas tot aan de vloer of grote raampartijen is dat een bekend probleem.

De kunst is om de zonwering zo af te stellen dat hij de zon net op het juiste moment tegenhoudt: wanneer de zon op het hoogste punt staat (rond het middaguur) en de warmte het sterkst is. In de ochtend en late middag, als de zon minder krachtig is, kun je de zonwering juist open laten om zoveel mogelijk warmte binnen te laten.

Slim instellen: de juiste stand per moment van de dag

De ideale stand van je buitenzonwering hangt af van de oriëntatie van je ramen en het tijdstip van de dag. Voor ramen op het zuiden geldt: houd de zonwering in de winter het grootste deel van de dag omlaag, maar stel hem zo af dat de onderkant wat omhoog staat. Zo laat je het diffuse licht binnen, maar blokkeer je de directe zonnestralen die voor oververhitting zorgen. Een kantelbare screen of een markies met een verstelbare hellingshoek is hiervoor ideaal.

Bij ramen op het westen is de zon in de winter pas in de middag een probleem. Tot die tijd kun je de zonwering volledig open laten. Vanaf een uur of twee, drie kun je de zonwering geleidelijk laten zakken. Doe dit niet in één keer, maar in stapjes: begin met een kwart en kijk hoe de temperatuur zich ontwikkelt. Zo voorkom je dat je te veel warmte blokkeert.

Oostelijke ramen vangen vooral de ochtendzon op, die in de winter relatief zwak is. Hier kun je de zonwering meestal gewoon open laten. Alleen als je last hebt van felle lichtinval op je tv-scherm of in je ogen, kun je een gedeeltelijke verlaging overwegen. Hetzelfde geldt voor noordelijke ramen: die krijgen nauwelijks directe zon, dus daar is buitenzonwering in de winter vaak niet eens nodig.

Automatische aansturing: de slimme oplossing

Handmatig je zonwering blijven aanpassen is vervelend en vaak wordt het vergeten. Gelukkig kun je tegenwoordig veel buitenzonwering voorzien van automatische aansturing. Sensoren meten de lichtintensiteit, temperatuur of windkracht en sturen de motoren van je screens of rolluiken aan. Zo reageert de zonwering automatisch op veranderende omstandigheden en hoef je er niet meer over na te denken.

Een zonwering met een zon- en temperatuursensor kan bijvoorbeeld zo worden geprogrammeerd dat hij bij een bepaalde lichtintensiteit gaat zakken, maar alleen als de temperatuur boven een bepaalde drempel komt. In de winter kun je die drempel iets hoger zetten dan in de zomer, zodat je niet onnodig warmte blokkeert. Sommige systemen werken zelfs met een astronomische klok, die weet hoe laat de zon opkomt en ondergaat en daarop de zonwering automatisch opent en sluit.

Het instellen van zo'n systeem kost wat tijd, maar het is eenmalig. Je kunt vaak per raam of per gevel verschillende profielen instellen. Houd er rekening mee dat een goed automatiseringssysteem niet goedkoop is: reken op een meerprijs van vaak tussen de 500 en 1.500 euro, afhankelijk van het aantal motoren en de complexiteit. Maar het gemak en de energiebesparing kunnen dat zeker waard zijn.

Veelgestelde vragen

Conclusie

De laagstaande winterzon is een gratis warmtebron die je met de juiste instelling van je buitenzonwering optimaal benut. Het draait om balanceren: houd de zonwering open als de zon zwak is, verlaag hem op het warmste moment van de dag en gebruik automatische sensoren om dit proces te vereenvoudigen. Besteed aandacht aan de oriëntatie van je ramen en pas de stand per moment aan. Zo geniet je van een comfortabel binnenklimaat, bespaar je op energiekosten en voorkom je dat je woonkamer verandert in een kas. Met deze tips haal je het meeste uit je zonwering, voor een warm en behaaglijk huis, zonder oververhitting.

Lees ook: Wat is het verschil tussen zomer- en winterzonwering? · Hoe bescherm je je screen tegen storm in de herfst? · Waarom zijn rolluiken juist in de winter energiezuinig? · Kun je markiezen in de winter laten hangen? · Hoe maak je je zonwering zomerklaar na de winter? · Wat is de ideale stand van lamellen per seizoen? — meer over zonwering per seizoen

SchaduwScout is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.