Wat TOjuli precies meet
BENG (Bijna Energie-Neutrale Gebouwen) stelt drie eisen aan de energieprestatie van nieuwbouw. TOjuli is geen aparte energie-eis, maar een indicator voor het risico op oververhitting in de zomer. De naam staat voor de temperatuuroverschrijding in de maand juli, de warmste referentiemaand. RVO beschrijft het zo: het risico op te hoge temperaturen wordt voor een verblijfsobject per rekenzone en per oriëntatie bepaald, en die indicator volgt automatisch uit de rekensoftware.
Hier zit meteen het punt dat de meeste kopers missen. De TOjuli-eis geldt niet overal. RVO schrijft dat toetsing aan de TOjuli-eis voor nieuwe woningen alleen nodig is voor rekenzones waarin géén actief koelsysteem aanwezig is. Zit er in die zone wél actieve koeling — bij nieuwbouw vaak een warmtepomp die ook kan koelen — dan wordt daar niet aan de grenswaarde getoetst. Een lage of ontbrekende TOjuli-uitkomst betekent dus niet automatisch dat er over zomerhitte is nagedacht; het kan ook betekenen dat de zone buiten de toets valt omdat er koeling in zit.
Waar de eis wél geldt, ligt de grenswaarde op 1,20. Blijft de uitkomst daaronder, dan gaat de rekenmethode ervan uit dat het binnen behaaglijk te houden is met eenvoudige maatregelen. Komt TOjuli erboven, dan moet de ontwerper met een uitgebreidere berekening aantonen dat oververhitting toch beperkt blijft. Juist bij nieuwbouw is dat relevant: die huizen zijn goed geïsoleerd en hebben vaak veel glas, waardoor binnengekomen warmte er moeilijk weer uit kan. Op onze pagina over nieuwbouw en oververhitting leggen we uit waarom dat zo werkt.
Waarom zonwering de TOjuli-waarde verlaagt
De grootste knop om aan te draaien is de zon buiten houden. Zonlicht dat via ramen naar binnen valt, is veruit de grootste bron van opwarming: zodra de straling het glas bereikt, warmt het glas op en straalt de warmte de kamer in. Houd je die straling eerder tegen, dan blijft het binnen langer behaaglijk (Vereniging Eigen Huis). Daarom telt buitenzonwering — screens, rolluiken of een zonnedoek — het zwaarst mee in een gunstige TOjuli-uitkomst. Deze weert de warmte vóórdat het glas opwarmt.
Binnenzonwering zoals gordijnen helpt ook, maar vooral tegen fel licht; de meeste warmte zit dan al in de kamer. Dat verschil bepaalt in de praktijk hoeveel effect je maatregel op de berekening heeft. Wil je vergelijken wat het meest oplevert, lees dan binnen- of buitenzonwering en welke zonwering echt tegen warmte werkt. Voor de zwaarst belaste gevel — vaak een leefruimte op het westen, waar de late middagzon laag en diep naar binnen valt — is een gesloten, buiten geplaatste oplossing meestal de sterkste keuze.
Wat je met de waarde doet bij aankoop of verbouwing
Koop je een nieuwbouwwoning, vraag dan naar de BENG-berekening en specifiek naar de TOjuli-uitkomst per rekenzone en oriëntatie — en vraag er meteen bij of die zone überhaupt getoetst is, want zones met actieve koeling vallen buiten de eis. Zit een gevel tegen de 1,20 aan, dan is dat een signaal dat je daar in de zomer hitte kunt verwachten en dat zonwering geen luxe maar noodzaak is. Soms is de zonwering al in het ontwerp opgenomen om de waarde te halen; laat die dan ook echt plaatsen, want zonder die maatregel klopt de berekening niet meer.
Belangrijk om te weten: TOjuli is een rekenwaarde, geen garantie voor comfort in een extreme hittegolf. Naast zonwering blijft slim ventileren nodig — frisse lucht binnenlaten als het buiten koeler is en ramen en deuren dichthouden zodra het buiten opwarmt (Vereniging Eigen Huis). Door klimaatverandering komen extreme temperaturen bovendien vaker voor, met gezondheidsrisico's voor vooral kwetsbare groepen (Klimaatadaptatie Nederland). Een lage TOjuli-waarde is dus een goed vertrekpunt, geen eindpunt. Meer structurele tips vind je op onze pagina hittewering zonder airco.
Bronnen
- RVO — BENG: eisen, berekening en TOjuli
- Vereniging Eigen Huis — huis koel houden (zonwering en ventileren; behandelt TOjuli en BENG niet)
- Klimaatadaptatie Nederland — kennisdossier hitte (achtergrond bij klimaatverandering; behandelt TOjuli en BENG niet)
De grenswaarde 1,20 is de waarde uit het Bouwbesluit/Bbl zoals die in de bouwpraktijk wordt gehanteerd. RVO bevestigt op de bron hierboven dát er grenswaarden in het Bouwbesluit staan, maar noemt het getal daar niet; controleer het bij twijfel in je eigen BENG-berekening.
Veelgestelde vragen
Wat is de grenswaarde voor TOjuli?
De grenswaarde is 1,20. Blijft de berekende TOjuli-waarde daaronder, dan is het risico op oververhitting aanvaardbaar. Komt hij erboven, dan moet met een uitgebreidere koelberekening worden aangetoond dat de woning toch koel te houden is.
Meet TOjuli mijn energieverbruik?
Nee. De drie BENG-eisen gaan over energieprestatie; TOjuli is een aparte indicator die alleen het risico op oververhitting in de zomer schat.
Geldt de TOjuli-eis voor elke nieuwbouwwoning?
Nee, en dat is het meest gemiste punt. RVO stelt dat toetsing aan de TOjuli-eis alleen nodig is voor rekenzones waarin geen actief koelsysteem aanwezig is. Zit er in die zone wél actieve koeling — bijvoorbeeld een warmtepomp die ook koelt of een airco — dan wordt daar niet aan de TOjuli-grenswaarde getoetst. Vraag bij de verkoper dus eerst of er überhaupt een TOjuli-toetsing per zone is gedaan.
Helpt zonwering om de TOjuli-waarde te halen?
Ja. Buitenzonwering houdt zonlicht tegen vóórdat het glas opwarmt en is daarmee de meest effectieve maatregel. Zie beste zonwering tegen warmte voor de vergelijking per type.
Is een lage TOjuli-waarde genoeg voor een koel huis?
Het is een goed vertrekpunt, maar geen garantie. Bij extreme hitte blijft ook slim ventileren nodig: ramen open als het buiten koeler is en dicht zodra het buiten opwarmt.