Zuidkant of westkant: welke gevel pak je als eerste aan?

Waarom zonlicht op het glas de grootste factor is

Zonlicht dat via de ramen naar binnen valt is volgens Vereniging Eigen Huis veruit de grootste bron van opwarming in een woning. Zodra zonnestraling het glas raakt, warmt het glas op en straalt die warmte de kamer in. Dat betekent dat de gevel met de meeste directe zoninstraling op het heetste moment van de dag prioriteit verdient bij het plaatsen van zonwering. Buitenzonwering, zoals screens, rolluiken of een zonnedoek, werkt daarbij het beste, omdat die de straling tegenhoudt vóórdat het glas opwarmt. Binnenzonwering zoals gordijnen helpt ook, maar dan is het felle licht al grotendeels door het raam heen en zit de warmte al in de kamer voordat je iets kunt doen.

Zo bepaal je zelf welke gevel eerst aan de beurt is

Er staat geen harde regel over zuid versus west specifiek, maar wel een praktische meetmethode: hang een simpele thermometer binnen en één buiten op, bij voorkeur per gevel of per ruimte die aan een andere kant grenst. Zo zie je precies op welk moment van de dag een kamer het snelst opwarmt en vanaf welke gevel dat gebeurt. Is dat 's middags vooral de zuidkant, dan zet je daar als eerste zonwering tegen warmte in. Warmt een kamer juist laat op de middag of vroege avond het meest op, dan ligt de prioriteit bij die gevel. Herhaal de meting een paar dagen achter elkaar, want bewolking en het seizoen beïnvloeden het resultaat, en trek pas een conclusie als het patroon zich herhaalt.

Welke zonwering geeft het snelste effect

Voor de gevel die je als eerste aanpakt, telt vooral dat de zonwering al actief is vóórdat de zon op het glas staat. Screens en uitvalschermen zijn flexibel inzetbaar en laten zich per moment van de dag aanpassen; rolluiken bieden daarnaast extra afscherming. Vergelijk de opties in screens of markiezen voordat je kiest, en reken de kosten door via de kostenpagina zodat je weet wat plaatsing aan de prioriteitsgevel ongeveer kost. Kies je uiteindelijk voor zonwering op twee gevels tegelijk, begin dan met de kant die volgens je eigen thermometer-meting het langst en het heftigst opwarmt, en volg pas later met de tweede gevel.

Ventileren als aanvulling op zonwering

Naast zonwering helpt slim ventileren om de gevel die je hebt aangepakt extra te ontlasten. Houd ventilatieroosters aan de noordkant open, maar zet ze aan de zuidkant dicht zodra het buiten warmer wordt dan binnen, zo komt er minder warme lucht via die kant naar binnen. Zet ramen en deuren dicht zodra het buiten warmer is dan binnen, en open ze weer zodra het 's avonds of 's nachts afkoelt, het liefst op meerdere verdiepingen tegelijk zodat de warme lucht via bijvoorbeeld een dakraam kan wegtrekken. Meer stappen voor een koel huis zonder airco staan op de pagina hittewering.

Waarom dit steeds belangrijker wordt

Door klimaatverandering worden zomers in Nederland warmer en komen extreme temperaturen vaker voor; in 2019 werd het in ons land voor het eerst warmer dan 40°C. Die toenemende hitte kan leiden tot hittestress, met ernstige gevolgen voor de gezondheid, vooral bij kwetsbare groepen zoals eenzame ouderen. Dat maakt het extra de moeite waard om niet te wachten tot de zomer al in volle gang is, maar vooraf met een simpele meting te bepalen welke gevel de meeste last geeft en daar als eerste in te investeren.

Bronnen

• Vereniging Eigen Huis — huis koel houden
• Klimaatadaptatie Nederland — kennisdossier hitte
• GGD Leefomgeving — zomer en hitte

Veelgestelde vragen