Je hebt een nieuwe zonwering op maat besteld, maar voordat de monteur komt, vraag je je misschien af: hoeveel ruimte moet er eigenlijk tussen de zonwering en het kozijn zitten? Te weinig speling zorgt voor wrijving, klemmen en slijtage; te veel speling laat tocht en licht door. In dit artikel lees je precies welke toleranties en spelingen ideaal zijn voor screens, rolluiken en markiezen, zodat je zeker weet dat je investering soepel blijft werken.
De ideale speling is niet één vast getal, maar hangt af van het type zonwering, het materiaal, de breedte en de manier van ophanging. We geven je concrete richtlijnen, zodat je bij de offerte of installatie gericht kunt controleren of de maten kloppen. Zo voorkom je verrassingen achteraf en geniet je jarenlang van een goed functionerende zonwering.
Speling bij screens: de perfecte balans
Bij screens is het ook belangrijk om de speling te controleren bij de zijkanten, waar het doek in de geleider loopt. Een vaste richtlijn is 5-8 mm aan weerszijden. Dit lijkt weinig, maar is essentieel om het doek soepel te laten bewegen. Bij kabelgeleiding is 10-15 mm nodig vanwege de beweging van de kabels.
Daarnaast speelt de breedte een rol: bij een screen breder dan 2,5 meter wordt vaak 10 mm per zijde geadviseerd om uitzetting op te vangen. Als je een screen op maat bestelt, vermeld dan altijd dat je de speling wilt weten. Een betrouwbare leverancier geeft dit gewoon aan.
Vergeet ook de onderkant niet: 5 mm vrije ruimte is meestal genoeg, maar bij oneffen vloeren of een schuine vensterbank kun je beter 10 mm aanhouden. Zo voorkom je dat het doek ergens tegenaan schuurt.
Rolluiken: speling voor kast en geleiders
Rolluiken bestaan uit een kast boven het raam en geleiders aan de zijkanten. De speling in de kast is cruciaal: het doek moet gemakkelijk kunnen oprollen zonder te klemmen. Reken op 15 tot 20 mm ruimte tussen het opgerolde doek en de kastwand. Dit lijkt veel, maar het doek heeft ruimte nodig om strak te rollen.
In de geleiders is de speling aan elke zijde 5 tot 8 mm. Dit zorgt ervoor dat het lamellenprofiel soepel kan bewegen, maar niet kan klapperen. Bij bredere rolluiken (meer dan 3 meter) is 10 mm aan te raden vanwege de kans op uitzetting. Te weinig speling leidt tot haperende bewegingen en vervormde lamellen.
Let ook op de onderkant: het rolluik moet gelijkmatig sluiten, dus aan de onderzijde is 10 mm ruimte tot de grond of vensterbank gebruikelijk. Zo kan het doek zonder weerstand naar beneden. Als je een rolluik met motor laat installeren, is een iets ruimere speling (tot 15 mm) aan te raden om wrijving te verminderen en de motor te ontzien.
Markiezen: ruimte voor doek en armen
Markiezen hebben ook te maken met toleranties in de bevestiging. De afstand van de muur tot de markies is meestal 20 tot 30 cm, maar dat is geen speling maar een functionele maat. De speling zit hem in de bewegingsruimte van de armen: reken op 10 mm per arm om te voorkomen dat ze tegen de muur of het doek aankomen.
Als je een markies op maat bestelt, is het verstandig om de fabrikant te vragen naar de aanbevolen speling. Zij kennen de specifieke eigenschappen van hun systeem. Een goede leverancier geeft je de maten inclusief speling, zodat je niet zelf hoeft te gokken.
Let ook op de windbestendigheid: een markies moet bij wind wat speling hebben om te kunnen bewegen zonder te breken. Te strak opgespannen doek scheurt sneller. Vraag daarom naar de windklasse en de daarbij horende speling.
In het kort
- Meet altijd de dagmaat (breedte en hoogte van het kozijn) en trek daar de gewenste speling van af voor de productmaat.
- Houd rekening met toleranties van het kozijn: een kozijn kan tot 5 mm afwijken van de ideale maat.
- Kies voor uitzettingsruimte bij warm weer: bij donkere kleuren kan metaal tot 10 mm per meter uitzetten.
- Controleer of de speling overal gelijk is; een scheve montage veroorzaakt klemmen.
- Vraag de leverancier altijd om een maattekening met de speling vermeld.
- Bij twijfel: kies liever 2 mm meer speling dan te weinig; je merkt het verschil in soepelheid.
- Laat de installateur de speling controleren voordat hij de zonwering vastzet.
- Onderhoud de geleiders en kast regelmatig om wrijving te verminderen.
Veelgestelde vragen
Wat is de standaard speling voor een screen aan de zijkant?
Voor screens aan de zijkant is 5 tot 10 mm per zijde ideaal, afhankelijk van de breedte en het type geleiding. Bij kabelgeleiding is 10 tot 15 mm nodig.
Hoeveel ruimte moet er boven een rolluik in de kast zitten?
Boven het opgerolde doek is 15 tot 20 mm ruimte nodig in de kast, zodat het doek soepel kan rollen zonder te klemmen.
Kan ik de speling zelf aanpassen als de zonwering te strak zit?
Sommige systemen hebben verstelmogelijkheden in de geleiders, maar het is beter om dit door een vakman te laten doen. Te veel speling kan ook problemen geven.
Is er verschil in speling tussen aluminium en kunststof screens?
Ja, kunststof zet meer uit bij warmte dan aluminium. Daarom is bij kunststof vaak 10 mm per zijde nodig, terwijl aluminium met 5-8 mm kan volstaan.
Hoeveel speling heeft een markies aan de onderkant nodig?
Houd 5 tot 10 mm vrije ruimte onder het doek tot de grond of het terras, zodat het doek vrij kan hangen en niet sleept.
Conclusie
De juiste speling is de sleutel tot een soepel werkende zonwering. Houd de richtlijnen uit dit artikel aan als basis, maar laat je altijd goed adviseren door de leverancier of installateur. Zij kunnen de maten precies berekenen voor jouw situatie. Met de juiste speling geniet je jarenlang van een betrouwbare en duurzame zonwering.
Zonwering laten plaatsen?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via SchaduwScout.
Vraag zonweringoffertes aan →Verder lezen over kosten en prijzen
Lees ook: Veelgemaakte meetfouten bij zonwering · Zelf een screen opmeten: stap-voor-stap · Rolluik opmeten: zo doet u het goed · Markies opmeten: waar let u op? · Meetfout bij zonwering: gevolgen en oplossingen · Kozijnmaat versus dagmaat: verschil uitgelegd — meer over zonwering op maat
SchaduwScout is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.
Alle rubrieken
Meer uit de kennisbank
- Zonwering met afstandsbediening: handig en veilig voor ouders?
- Buitenzonwering of binnenzonwering: wat werkt beter?
- Screens en wind: 5 fouten die je wilt vermijden
- Zelfmontage zonwering: verzekering & aansprakelijkheid
- Beste markiesstoffen voor het Nederlandse klimaat
- Kosten verlengde garantie zonwering: is het de moeite waard?
- A-merk of budgetmerk zonwering? Zo kies je slim
- Elektrische rolluik onderhoud: motor & bediening
- Screens vs rolluiken: prijsvergelijking
- Rolluik met of zonder isolatie: verschil in warmte & geluid
- Zonwering subsidie: voorkom deze fouten
- Onderhoudskosten wind- en regensensor: dit kost het jaarlijks