Waterafstotend versus waterdicht: het verschil
Voor zonwering geldt een belangrijk onderscheid dat vaak door elkaar loopt. Een doek is waterafstotend als druppels eroverheen rollen en het weefsel niet meteen doorweekt raakt. Dat is iets anders dan waterdicht, waarbij er onder geen enkele omstandigheid water doorheen komt. De meeste zonweringdoeken vallen in de eerste categorie. Acryldoek op uitvalschermen heeft een waterafstotende afwerking, en open screendoek is juist bewust perforeerd om zon te weren en zicht en lucht door te laten. Beide zijn dus niet bedoeld als dak of afdak.
Waarom is een doek niet gewoon volledig waterdicht gemaakt? Omdat de hoofdtaak zon weren is, niet regen keren. Zoals Vereniging Eigen Huis benadrukt is buitenzonwering effectief omdat het zonlicht tegenhoudt voordat het het glas bereikt en de kamer opwarmt. Een dicht, waterdicht membraan zou zwaarder en gevoeliger voor windvang zijn. Wil je meer weten over de eigenschappen per doektype, lees dan onze uitleg over doeken en materialen.
Wat is een waterzak en waarom is die gevaarlijk?
Een waterzak ontstaat als regenwater niet wegloopt maar zich verzamelt op een te vlak uitgerold doek. Uitvalschermen en knikarmschermen staan vaak onder een flauwe hellingshoek; bij aanhoudende regen zakt het natte doek in het midden iets door, waardoor zich daar een kuiltje vormt. Dat kuiltje vult zich met water, wordt zwaarder en zakt verder door: een zichzelf versterkend effect. Binnen korte tijd staan er tientallen liters in.
Het gevaar zit in het gewicht. Eén liter water weegt een kilo, dus een zak van 30 liter belast de armen en de bevestiging met 30 kilo op één punt. Dat kan de knikarmen verbuigen, het doek uitrekken of stiknaden laten scheuren. In het ergste geval scheurt het doek of komt de constructie los van de gevel. Het verschil in doorbuiging tussen doektypes en schermen speelt hierbij een rol; ons overzicht over het uitvalscherm laat zien hoe cassettes en armen de doekspanning bepalen.
Zo voorkom je een waterzak en schade
De belangrijkste regel is simpel: laat je scherm niet uitgerold staan bij regen. Motregen van een paar minuten is doorgaans geen probleem, maar bij aanhoudende of stevige regen trek je het doek in. Ga je weg, trek het scherm dan preventief in. Veel elektrische schermen hebben een regen- of windsensor die dit automatisch doet; die combinatie is vergelijkbaar met de logica achter veilig intrekken bij wind.
Sta je toch met een uitgerold, nat doek, laat het dan pas weer inrollen als het grotendeels droog is. Een nat doek dat je opgerold laat, kan gaan schimmelen en kringen krijgen. Zet het scherm na de bui een tijdje uit om te laten drogen. Meer over levensduur, reinigen en drogen lees je bij onderhoud van zonwering. Zorg bij montage ook voor voldoende hellingshoek: hoe steiler het doek, hoe sneller water afloopt en hoe kleiner de kans op een zak.
Wil je wél droog zitten? Kies een overkapping
Zoek je zonwering die je ook bij regen laat buitenzitten, dan is een uitvalscherm of screen de verkeerde keuze. Kies dan een vaste constructie met een echt waterdicht dak, zoals een terrasoverkapping of een pergola met dichte lamellen. Zo'n bouwwerk is ontworpen om regen af te voeren via afschot en goten, iets wat een spandoek nooit betrouwbaar doet.
Houd er wel rekening mee dat je met een overkapping in het bouwrecht terechtkomt. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving valt een terrasoverkapping of pergola meestal onder een bijbehorend bouwwerk: een uitbreiding van of een bouwwerk met een dak bij het hoofdgebouw. Onder de voorwaarden van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en het omgevingsplan mag dat soms vergunningvrij. Zoek dit vooraf uit; onze pagina over de vergunning voor terrasoverkapping of pergola helpt je op weg.
Bronnen
Veelgestelde vragen
Kan ik onder mijn zonnescherm blijven zitten als het regent?
Bij lichte motregen kort wel, maar niet bij aanhoudende regen. Het doek is waterafstotend, niet waterdicht, en er vormt zich al snel een waterzak die het scherm kan beschadigen. Wil je droog blijven zitten, kies dan een overkapping met een vast dak.
Is screendoek waterdicht?
Nee. Screendoek is een geweven, geperforeerd doek dat zon weert maar bewust lucht en licht doorlaat. Het is niet ontworpen om regen te keren en houdt water dus niet tegen.
Hoeveel water past er in een waterzak?
Bij aanhoudende regen kunnen zich tientallen liters verzamelen in een doorzakkend doek. Omdat één liter een kilo weegt, belast dat de armen en gevelbevestiging met een fors gewicht op één punt, met verbogen armen of gescheurde naden als risico.
Mag ik mijn scherm nat inrollen?
Liever niet. Een nat doek dat lang opgerold blijft, kan schimmelen en vlekken krijgen. Laat het doek na een bui eerst zoveel mogelijk drogen voordat je het inrolt en berg het pas droog op.